Toà nhà N06B1 đường Thành Thái, Dịch Vọng, Cầu Giấy,  Hà Nội.

0705.94.9898

Đối Mặt với Tình Trạng Chậm Tăng Trưởng ở Trẻ: Hiểu và Xử Lý

Chậm tăng trưởng ở trẻ em là một vấn đề mà nhiều bậc phụ huynh lo lắng và đối mặt hàng ngày. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và phát triển của trẻ mà còn gây ra nhiều lo lắng và căng thẳng trong gia đình. Trong bài viết này, chúng ta sẽ đi sâu vào vấn đề này, hiểu rõ nguyên nhân và cách xử lý khi trẻ gặp phải chậm tăng trưởng.


1. Thế nào là tăng trưởng chiều cao bình thường?

  • Thông thường, trẻ mới sinh có chiều cao từ 48 – 52 cm, trung bình là 50 cm.
  • Trong năm đầu tiên, trẻ tăng khoảng 20 – 25 cm.
  • Năm thứ hai tăng 12 cm.
  • Năm thứ ba cao thêm 10 cm.
  • Năm tiếp theo tăng 7 cm.
  • Từ 4 – 11 tuổi, trẻ tăng trung bình 6 cm mỗi năm.
  • Đến tuổi dậy thì, bé gái tăng khoảng 6 – 10 cm mỗi năm. Bé trai tăng từ 6,5 – 11 cm mỗi năm.

2. Chậm tăng trưởng là gì?

Trường hợp trẻ không đạt được các mốc tăng trưởng về chiều cao theo từng độ tuổi nêu trên được gọi là chậm tăng trưởng chiều cao. Trường hợp này bác sĩ khuyên phụ huynh nên đưa bé đi khám và tầm soát các yếu tố chậm tăng trưởng chiều cao sớm để có biện pháp can thiệp kịp thời.

Dấu hiệu nhận biết trẻ chậm tăng trưởng:

Các bậc phụ huynh có thể dựa vào những biểu hiện sau đây để nhận biết con mình bị chậm tăng trưởng như: lùn, chậm tăng trưởng chiều cao, đối với trẻ có cân nặng bình thường sẽ có dáng vẻ mập mạp, vẻ mặt “non” hơn so với tuổi,… Khi phát hiện trẻ có những dấu hiệu: Chiều cao không đạt được các cột mốc theo độ tuổi hoặc chiều cao tăng trưởng chậm (<5cm/năm đối với trẻ từ 3 tuổi trở lên) thì cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán, điều trị càng sớm càng tốt. Như vậy, trẻ có thể đạt được chiều cao bình thường khi trưởng thành.

Rất nhiều trẻ vị thành niên chậm tăng trưởng (phần lớn là do thiếu hormone tăng trưởng) sẽ cảm thấy tự ti về bản thân, ví dụ như chiều cao thấp bé hơn, chậm trưởng thành hơn. Cụ thể, các bé gái sẽ không hoặc chăm phát triển ngực, các bé trai sẽ không vỡ giọng khi đến tuổi dậy thì, việc này khiến trẻ trở nên khác biệt đối với bạn bè cùng tuổi.

3. Nguyên nhân gây ra chậm tăng trưởng ở trẻ em

Hiện nay, nhiều bậc cha mẹ khi thấy con có dấu hiệu chậm tăng trưởng chiều cao thường nghĩ rằng do dinh dưỡng và di truyền. Thực tế, chậm tăng trưởng chiều cao không chỉ liên quan đến yếu tố dinh dưỡng mà còn do nhiều nguyên nhân khác gây ra. Các nghiên cứu chỉ ra một số nguyên nhân thường gặp khiến bé chậm tăng trưởng:

3.1. Thiếu hormone tăng trưởng

Cơ thể trẻ sản xuất hormone tăng trưởng không đủ, dẫn đến thiếu hormone. Tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong đời, xuất phát từ nguyên nhân bẩm sinh hoặc do tổn thương tuyến yên, do chấn thương đầu, do u não hoặc nhiễm trùng dạng viêm màng não và viêm não,… Một số trường hợp thiếu hormone tăng trưởng không rõ nguyên nhân. Tỷ lệ thiếu hormone tăng trưởng ước tính chiếm khoảng 1/4.000 đến 1/10.000 bé.

Hormone tăng trưởng là yếu tố quan trọng cho sự phát triển toàn diện của trẻ em và quyết định về chiều cao. Chậm tăng trưởng chiều cao do thiếu hormone tăng trưởng, trẻ cần được phát hiện sớm và điều trị kịp thời trước tuổi dậy thì mới có thể mang lại hiệu quả tối ưu. Để việc điều trị hormone đạt hiệu quả cần tiến hành đúng thời điểm, đúng liều lượng, tốt nhất trong khoảng độ tuổi 4-13 tuổi. Nếu qua thời gian này, các sụn xương của trẻ đóng lại, dùng hormone tăng trưởng không còn tác dụng.

3.2. Suy tuyến giáp

Hormone tuyến giáp tác động trực tiếp lên sự tăng trưởng và chuyển hóa trong cơ thể. Cơ thể tiết không đủ hormone này có thể gây chậm tăng trưởng chiều cao.

3.3. Di truyền

Bố mẹ có chiều cao khiêm tốn thì thường con cũng có chiều cao khiêm tốn và ngược lại. Theo yếu tố di truyền, chiều cao của một đứa trẻ trưởng thành được tính theo công thức:

  • Chiều cao con gái = (chiều cao của bố – 13cm + chiều cao của mẹ)/2.
  • Chiều cao con trai = (chiều cao của người mẹ + 13cm + chiều cao của bố)/2.

3.4. Bào thai suy dinh dưỡng

Những thai nhi suy dinh dưỡng khi sinh ra thường nhẹ cân và chậm phát triển thể chất hơn so với các bé đồng lứa. Tình trạng này còn gọi là suy dinh dưỡng bào thai.

3.5. Hội chứng Turner

Hội chứng này gặp ở trẻ gái có bất thường nhiễm sắc thể X.

3.6. Hội chứng Down

Hội chứng Down dẫn đến chậm tăng trưởng ở trẻ em.

3.7. Thiếu máu

Một số bệnh lý thiếu máu, ví dụ như thiếu máu hồng cầu hình lưỡi liềm cũng gây chậm tăng trưởng ở trẻ em.

cham-tang-truong-o-tre-2

3.8. Các bệnh lý mạn tính

Trẻ mắc một số bệnh lý mạn tính tại thận, tim, hệ tiêu hóa hoặc bệnh phổi sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ.

3.9. Sử dụng thuốc khi mang thai

Trẻ chậm tăng trưởng chiều cao, trẻ thấp còi có thể là hệ quả của việc sử dụng thuốc bừa bãi khi người mẹ đang mang thai.

3.10. Dinh dưỡng kém

Dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng đối với sự tăng trưởng của trẻ. Trẻ bị suy dinh dưỡng mãn tính sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển chiều cao.

4. Cách Xử Lý Tình Trạng Chậm Tăng Trưởng

  • Thăm Khám và Tư Vấn Y Tế: Đầu tiên và quan trọng nhất, phụ huynh cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ để kiểm tra sức khỏe và tư vấn dinh dưỡng.

  • Chăm Sóc Dinh Dưỡng: Cung cấp cho trẻ một chế độ ăn uống cân đối và giàu dinh dưỡng, bao gồm đủ protein, canxi, vitamin và khoáng chất.

  • Thúc Đẩy Hoạt Động Vận Động: Khuyến khích trẻ tham gia vào các hoạt động vận động thể chất như chơi ngoài trời, tham gia vào các môn thể thao để khuyến khích sự phát triển toàn diện.

  • Tạo Môi Trường Hỗ Trợ: Tạo một môi trường sống tích cực, yêu thương và đầy đủ chăm sóc để giúp trẻ cảm thấy an toàn và tự tin trong quá trình phát triển.


Chậm tăng trưởng ở trẻ là một vấn đề cần được xử lý một cách đúng đắn và kỹ lưỡng. Bằng cách hiểu rõ nguyên nhân và thực hiện các biện pháp phù hợp, phụ huynh có thể giúp con mình vượt qua thách thức này và phát triển toàn diện. Hãy luôn tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia y tế và chăm sóc trẻ cẩn thận để đảm bảo con bạn nhận được sự chăm sóc tốt nhất.

0705.94.9898
Chat Zalo